Lut 012017
 

Międzynarodowe spotkania młodzieży w byłym obozie dla jeńców wojennych

„Czyszczenie i spawanie – grillowanie i relaks“ tak stowarzyszenie Meetingpoint Music Messiaen w Görlitz reklamowało swoje obozy letnie. W warsztacie ślusarskim młodzież tworzyła dzieła sztuki poświęcone historii obozu, które stały się częścią składową miejsca pamięci.

W warsztacie ślusarskim młodzież z całej Europy spawała dzieła sztuki na rzecz miejsca pamięci nazistowskiego obozu dla jeńców wojennych.

W warsztacie ślusarskim młodzież z całej Europy spawała dzieła sztuki na rzecz miejsca pamięci nazistowskiego obozu dla jeńców wojennych.

Pewna dziewczyna z Polski czuje się jak archeolożka. Uważa, że to szczególnie dobrze, że „wszystko robimy w zespole“. Młodzież przekopuje właśnie fundament baraku i znajduje przy tym gwoździe, talerze i monety. Jej praca pomaga w ciągłym poszukiwaniu śladów obozu dla jeńców wojennych Stalag VIII A w Zgorzelcu (Görlitz). Artysta Matthias Beier kieruje warsztatami obróbki metali. Wraz z nim młodzież, zajmując się historią tego miejsca, wykonuje dzieła sztuki. W 2016 roku młodzi uczestnicy modelowali maski często anonimowo pochowanych jeńców wojennych na podstawie zachowanych zdjęć. Wszystkie dzieła sztuki są wystawiane na terenie miejsca pamięci. Na pytanie, co podobało im się szczególnie, młodzi uczestnicy odpowiadają co prawda: „gotowanie po afganistańsku, imprezowanie, wyjazd na kąpielisko!“, ale atmosfera jest szczególnie fajna, „gdy robimy coś sensownego“.

Worcation (work and vacation) to „szlagier“ stowarzyszenia Meetingpoint Music Messiaen. Stowarzyszenie organizuje co roku dwutygodniowy obóz letni z około 30 młodymi uczestnikami od założenia organizacji w 2007 roku. Pięć lat wcześniej do Zgorzelca przybył literaturoznawca dr Albrecht Goetz i trafił na historię francuskiego kompozytora Oliviera Messiaen (1908-1992), który w tak zwanym Stammlager VIII A w Görlitz-Moys (dzisiaj Zgorzelec) napisał jedno z najsłynniejszych dzieł muzyki kameralnej XX wieku. Koncert organizowany corocznie w styczniu przypomina uroczyście prapremierę w 1941 roku wykonaną przed 300 jeńcami wojennymi. W latach 1940 do 1945 przez obóz przeszło łącznie około 120.000 Polaków, Francuzów, Belgów, Słowaków, Jugosłowian, obywateli ZSRR, Włochów, obywateli USA i Anglików. Dr Goetz opracował ideę dla stowarzyszenia Meetingpoint Music Messiaen, centrum edukacji młodzieży, które nie tylko konfrontuje z historią tego miejsca, lecz również przekazuje informacje na temat teatru, sztuki i muzyki. Ponieważ, jak pisze Frank Seibel, prezes zarządu stowarzyszenia, idea założenia polegała na tym, że: „To miejsce cierpienia było równocześnie miejscem, w którym powstało coś tak pozytywnego jak ta muzyka.“ Młodzi ludzie mieli w centrum edukacji, które sobie wymarzył, nie tylko być konfrontowani z historią tego miejsca, lecz również mieli się dowiedzieć czegoś o teatrze, sztuce i muzyce.

W ramach warsztatu archeologicznego młodzież szukała w lesie śladów po przetrzymywanych tutaj więźniach.

W ramach warsztatu archeologicznego młodzież szukała w lesie śladów po przetrzymywanych tutaj więźniach.

Młodzi dorośli z narodów, których obywatele znaleźli się wśród przebywających w obozie jeńców, od lat przyjeżdżają tutaj, aby pielęgnować i dbać o miejsce pamięci. Większość z nich już wcześniej interesowała się historią. Ale stowarzyszenie Meetingpoint Music Messiaen reklamując się wyraźnie akcentowała element rozrywkowy tego międzynarodowego spotkania młodzieży: Kto „zamiata i czyści“, może potem „grillować i relaksować się“. Jednak konfrontacja z faktem, że tysiące jeńców wojennych zostało anonimowo pochowanych w lesie lub na cmentarzach, absorbuje wielu młodych ludzi; czy to przy spawaniu w warsztacie ślusarskim, albo też wtedy, gdy w lesie odkrywają się przed nimi ostrożnie czyszczone elementy z tamtych czasów. Młodzież na początku musiała sama odnaleźć się w międzynarodowych grupach wspólnie zamieszkujących kwatery, wspólnie gotowali i samodzielnie organizowali swój dzień w trakcie obozu letniego. Jednak co roku zgłaszali się nowi uczestnicy i uczestniczki, którzy trafiali do Görlitz dowiedziawszy się o naborze albo poprzez rekomendacje byłych uczestniczek i uczestników. Nowe międzynarodowe przyjaźnie nie kończą się po dwóch tygodniach: Wiele osób pozostaje w kontakcie online i organizuje później spotkania.

Stowarzyszenie Meetingpoint Music Messiaen organizuje także projekty artystyczne i teatralne dla dzieci i młodzieży w Zgorzelcu i Görlitz.

Stowarzyszenie Meetingpoint Music Messiaen organizuje także projekty artystyczne i teatralne dla dzieci i młodzieży w Zgorzelcu i Görlitz.

Ale praca edukacyjna wykracza poza historię tego miejsca. Meetingpoint Music Messiaen organizuje co roku wyjazd dla młodzieży z regionu na próbę generalną Staatskapelle Dresden (państwowy zespół instrumentalno-kameralny z Drezna). Dodatkowo orkiestra kameralna Sinfonietta Dresden regularnie przyjeżdża do Görlitz-Zgorzelca, aby prezentować prapremiery młodych kompozytorów. Na koncerty, przede wszystkim na „specjalny koncert noworoczny“ dzieła muzyki kameralnej autorstwa Messiaena, regularnie przychodzi ponad 300 osób z regionu. Albo też w projekcie Pauza na sztukę ponad 500 dzieci i młodych ludzi z Görlitz-Zgorzelca od przedszkola po gimnazjum na jeden dzień „zdobywa“ Teatr im. Gerharta Hauptmanna i pokazuje performanse artystyczne.

Wsparcie inwestycyjne z UE umożliwiło w latach od 2009 do 2014 roku budowę Europejskiego Centrum Edukacji i Kultury w byłym stalagu. Wsparcie z UE było co prawda „miłe, ale co ma się dziać dalej po zakończeniu budowy?“, takie pytanie zadaje sobie Frank Seibel. W Zgorzelcu jako partner do aplikowania do UE została założona Fundacja Centrum Wspierania Przedsiębiorczości, która dzisiaj użytkuje budynek. Miasto i powiat wspierały finansowo miejsce pamięci po obydwu stronach granicy, od 2014 roku stowarzyszenie co roku uzyskuje dodatek jako Jednostka koordynująca międzynarodową pracę z młodzieżą GörlitZgorzelec. W najbliższym czasie ważne będzie uzyskanie wsparcia instytucjonalnego. Przede wszystkim utrzymanie budynku pochłania dużo pieniędzy, mówi Seibel. Jeśli początkowo polska fundacja partnerska była „fundacją dla wszystkich“, to teraz cel fundacji jako fundacji na rzecz kultury i edukacji jest mocniej ukierunkowany na eksploatację Centrum. W tej chwili wspólnie ze stowarzyszeniem Meetingpoint Music Messiaen trwają coraz intensywniejsze prace nad planami na przyszłość.

od 2007 roku w Zgorzelcu-Görlitz
Rozmowa z Frankiem Seibelem i Natalią Kozik
Podmioty stowarzyszenie Meetingpoint Music Messiaen e. V., Fundacja Centrum Wspierania Przedsiębiorczości w Zgorzelcu
Wsparcie Miasto Europejskie Görlitz-Zgorzelec, Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM), Euroregion Neisse-Nisa-Nysa, Kulturstiftung des Freistaats Sachsen, Robert-Bosch-Stiftung i inne

 

Informacje w sieci
Musicpoint Messiaen e.V.: www.meetingpoint-music-messiaen.net
Workcamp Blog 2014: https://internationalworkcamp.wordpress.com/
Workcamp Blog 2016: https://worcation2016.wordpress.com/
Worcation – film 2016: https://youtu.be/jP_9LPX9HHQ

 

Wydawca publikacji:

logo_grau_k75-eu-zentrum_gross logo-instytut-cmyk

 

Wsparcie finansowe:

logo_erasmus_plus

Print Friendly, PDF & Email