Wycieczka autobusowa i wędrówka
Wzdłuż trasy autostrady z okresu Trzeciej Rzeszy (Reichsautobahn) z Frankfurtu nad Odrą w kierunku Poznania
Wycieczka krajoznawcza 5 kwietnia 2009
Od kilku lat znowu planowana jest budowa autostrady Frankfurt nad Odrą – Poznań, mająca przebiegać tą trasą, co autostrada zaprojektowana w latach trzydziestych XX wieku. Ma ona powstać najpóźniej do rozpoczęcia Euro 2012. Jeszcze w tym roku ma się rozpocząć przebudowa historycznych pozostałości, ruin i śladów po dawnej autostradzie, której planowanie rozpoczęto w 1937, a budowę – w 1941 roku.
Prace przy tamtej autostradzie wykonywali głównie robotnicy przymusowi, w dużej części Żydzi z łódzkiego getta. Wzdłuż zaplanowanej trasy, od Frankfurtu nad Odrą, przez Łagów i Świebodzin w kierunku Poznania, powstały w byłej Wschodniej Brandenburgii co kilka kilometrów obozy dla w sumie ok. dziesięciu tysięcy robotników zmuszonych do pracy przy budowie. W ciągu jednego roku i dwóch zim wykonano zakrojone na ogromną skalę prace związane z budową mostów i roboty ziemne. Budowę przerwano jednak już w 1942 roku.
Autostrady w Trzeciej Rzeszy nie były zwykłymi projektami infrastrukturalnymi, wykorzystywano je bowiem do prowadzenia polityki zniemczenia lub germanizacji regionów i krajobrazu. Było to szczególnie wyraźne na pograniczu polsko-niemieckim i na terenach okupowanej Polski. Tak jak to było w przypadku słynnej „berlinki” w kierunku Królewca oraz autostrady przebiegającej przez Śląsk, także i tę budowę rozpoczęto dopiero w okresie wojny. W trakcie budowy wykorzystywano pracę robotników przymusowych w sposób, który upowszechnił się w okresie „wojny totalnej” od 1943 roku na terenie całej Rzeszy. Nie ma wątpliwości, że w obozach pracy, powstałych w związku z budową autostrady, robotnicy byli niewolniczo wykorzystywani i że śmiertelność wśród nich była bardzo wysoka. Po przerwaniu prac obozy służyły dalej, m.in. jako obozy dla pierwszych jeńców radzieckich na terenie Rzeszy Niemieckiej w granicach z okresu międzywojennego.
W trakcie wycieczki poznamy przebieg autostrady, obejrzymy ruiny mostów mających łączyć jej poszczególne odcinki i zmiany w krajobrazie, odwiedzimy miejsca zapomnianych obozów pracy oraz poznamy tło tej w dużym stopniu nieznanej budowy.
Nasz autobus odjeżdża o godzinie 9.30 sprzed dworca kolejowego we Frankfurcie nad Odrą i zatrzymuje się w rożnych miejscach między Frankfurtem, Rzepinem, Torzymiem i Łagowem. Łącznie przewidzianych jest 12 kilometrów spaceru i wędrówki, częściowo po dość trudnym terenie. Każdy odcinek trasy pieszej można jednak pokonać także autobusem. Po południu możliwa jest wizyta w restauracji lub przerwa na obiad (prosimy o zabranie własnego prowiantu).
Wycieczka krajoznawcza kończy się w Słubicach przy moście granicznym ok. godziny 18.45. Do dworca we Frankfurcie można dojechać tramwajem.
Oplata dla uczestników wynosi 40 PLN.
Prosimy o zgłoszenia do 1 kwietnia 2009. Dalsze informacje otrzymają Państwo w:
HeimatReise, Ziegelstr. 28, 15230 Frankfurt nad Odrą,
Telefon: 0335-280 23 58, Fax: 0335 86 96 440,
Mail: info[at]heimatreise.eu
Jest to projekt realizowany w kooperacji między instytem a
HeimatReise.